{"id":365,"date":"2023-07-25T22:09:02","date_gmt":"2023-07-25T11:09:02","guid":{"rendered":"https:\/\/skuteczniwprawie.pl\/?p=365"},"modified":"2023-07-25T22:09:03","modified_gmt":"2023-07-25T11:09:03","slug":"zachowek-czym-jest-i-komu-przysluguje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skuteczniwprawie.pl\/?p=365","title":{"rendered":"Zachowek – czym jest i komu przys\u0142uguje"},"content":{"rendered":"\n

Ustawowi spadkobiercy nieuwzgl\u0119dnieni w testamencie nie zawsze pozostaj\u0105 bez niczego. Polskie prawo spadkowe przewiduje swego rodzaju rekompensat\u0119 i ochron\u0119 interes\u00f3w maj\u0105tkowych prawowitych spadkobierc\u00f3w nawet je\u015bli zosta\u0142 sporz\u0105dzony testament, w kt\u00f3rym ich pomini\u0119to.<\/p>\n\n\n\n

Z dzisiejszego artyku\u0142u dowiedz\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwo czym konkretnie jest zachowek, ile wynosi, komu przys\u0142uguje oraz jak dochodzi\u0107 z niego swoich praw.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest zachowek?<\/h2>\n\n\n\n

Kodeks Cywilny w artykule 991 wskazuje wprost:<\/p>\n\n\n\n

\u00a7 1. Zst\u0119pnym, ma\u0142\u017conkowi oraz rodzicom spadkodawcy, kt\u00f3rzy byliby powo\u0142ani do spadku z ustawy, nale\u017c\u0105 si\u0119, je\u017celi uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo je\u017celi zst\u0119pny uprawniony jest ma\u0142oletni – dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry by mu przypada\u0142 przy dziedziczeniu ustawowym, w innych za\u015b wypadkach – po\u0142owa warto\u015bci tego udzia\u0142u (zachowek).
\u00a7 2. Je\u017celi uprawniony nie otrzyma\u0142 nale\u017cnego mu zachowku b\u0105d\u017a w postaci uczynionej przez spadkodawc\u0119 darowizny, b\u0105d\u017a w postaci powo\u0142ania do spadku, b\u0105d\u017a w postaci zapisu, b\u0105d\u017a w postaci \u015bwiadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w zwi\u0105zku z rozwi\u0105zaniem fundacji rodzinnej, przys\u0142uguje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zap\u0142at\u0119 sumy pieni\u0119\u017cnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupe\u0142nienia.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Roszczenie o zachowek b\u0119dzie zatem przys\u0142ugiwa\u0142o zst\u0119pnym, ma\u0142\u017conkowi, a tak\u017ce rodzicom spadkodawcy.<\/strong> Uprawniona osoba, kt\u00f3ra nie uzyska\u0142a stosownego zachowku w postaci darowizny, zapis\u00f3w lub powo\u0142ania do tej cz\u0119\u015bci spadku, zgodnie z \u00a72 ma prawo wyst\u0105pi\u0107 do S\u0105du z roszczeniem o zap\u0142at\u0119 r\u00f3wnowarto\u015bci stanowi\u0105cej warto\u015b\u0107 zachowku. Oznacza to, \u017ce otrzymanie nale\u017cnego zachowku w pierwszej kolejno\u015bci nie musi wi\u0105za\u0107 si\u0119 z batali\u0105 s\u0105dow\u0105. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119taj!<\/strong> Zachowek ze swej natury stanowi roszczenie dziedziczne, a wi\u0119c mo\u017ce przej\u015b\u0107 na dalszych spadkobierc\u00f3w np. w sytuacji, gdy osoba uprawniona do zachowku zmar\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy nie b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142 zachowek?<\/h2>\n\n\n\n

Prawo wskazuje przypadki, w kt\u00f3rych podmiot b\u0119d\u0105cy w kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych do zachowku nie otrzyma zachowku. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. wydziedziczenie w testamencie, uznanie za osob\u0119 niegodn\u0105 dziedziczenia (drog\u0105 orzeczenia s\u0105dowego), odrzucenie spadku, przebywanie w stanie separacji z osob\u0105 spadkodawcy, wyst\u0105pienie przez spadkodawc\u0119 przed \u015bmierci\u0105 o rozw\u00f3d z orzeczeniem o winie wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka (o ile wina by\u0142aby uzasadniona). <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie bez znaczenia pozostaje r\u00f3wnie\u017c czas. Jak wiele innych roszcze\u0144 prawnych, tak i r\u00f3wnie\u017c zachowek ulega przedawnieniu. Roszczenie do zachowku przedawnia si\u0119 po up\u0142ywie 5 lat od chwili otwarcia spadku lub og\u0142oszenia testamentu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ile wynosi zachowek?<\/h2>\n\n\n\n

Co do zasady warto\u015b\u0107 przypadaj\u0105cego zachowku dla uprawnionych spadkobierc\u00f3w wynosi po\u0142ow\u0119 warto\u015bci przypadaj\u0105cego im udzia\u0142u<\/strong>. Inna sytuacja dotyczy os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 trwale niezdolne do pracy lub ma\u0142oletnie – w takim wypadku warto\u015b\u0107 wyniesie 2\/3 przypadaj\u0105cego udzia\u0142u<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Obliczaj\u0105c warto\u015b\u0107 zachowku podlicza si\u0119 czyst\u0105 warto\u015b\u0107 spadku, doliczaj\u0105c do tego dokonane darowizny za \u017cycia spadkodawcy oraz zapisy windykacyjne. Od warto\u015bci spadku nie s\u0105 odejmowane m.in. zapisy zwyk\u0142e i polecenia. Odliczane s\u0105 za\u015b: drobne darowizny, zwyczajowo przyj\u0119te w danym \u015brodowisku, darowizny, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce wi\u0119cej ni\u017c 10 lat przed \u015bmierci\u0105 spadkodawcy. Prawo przewiduje r\u00f3wnie\u017c kilka innych przypadk\u00f3w opisanych szczeg\u00f3\u0142owo w Kodeksie Cywilnym. <\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi nie jest mo\u017cliwe uzyskanie zachowku od spadkobiercy to uprawniony b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 o zachowek wobec osoby, na rzecz kt\u00f3rej dokonano zapisu windykacyjnego. Niemniej jednak osoba taka odpowiada wtedy tylko w granicach swojego wzbogacenia. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstawa prawna:<\/h4>\n\n\n\n