{"id":369,"date":"2023-07-27T00:02:23","date_gmt":"2023-07-26T13:02:23","guid":{"rendered":"https:\/\/skuteczniwprawie.pl\/?p=369"},"modified":"2023-07-27T00:08:18","modified_gmt":"2023-07-26T13:08:18","slug":"testament","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skuteczniwprawie.pl\/?p=369","title":{"rendered":"Testament – czym jest i kto mo\u017ce go sporz\u0105dzi\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Dziedziczenie maj\u0105tku po osobie zmar\u0142ej mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 albo wed\u0142ug regu\u0142 klasycznego dziedziczenia ustawowego przewidzianego w Kodeksie Cywilnym albo te\u017c na podstawie sporz\u0105dzonego przez spadkodawc\u0119 testamentu. <\/p>\n\n\n\n

Dzisiejszy artyku\u0142 przybli\u017cy materi\u0119 w kwestii tego czym jest testament, jakie testamenty funkcjonuj\u0105 w polskim prawodawstwie oraz jak skutecznie sporz\u0105dzi\u0107 testament. <\/p>\n\n\n\n

Czym jest testament?<\/h2>\n\n\n\n

Testament stanowi rozporz\u0105dzenie maj\u0105tkiem na wypadek \u015bmierci i zgodnie z Kodeksem Cywilnym jest jedynym sposobem rozrz\u0105dzenia maj\u0105tkiem na wypadek \u015bmierci.<\/strong> Zasadniczo dziedziczenie mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 wed\u0142ug regu\u0142 ustawowych (je\u015bli nie zosta\u0142 sporz\u0105dzony testament) lub zgodnie z wol\u0105 o\u015bwiadczon\u0105 w testamencie. <\/p>\n\n\n\n

Sporz\u0105dzenie testamentu pozwala spadkodawcy wskaza\u0107, kto i w jakim zakresie ma dziedziczy\u0107 maj\u0105tek po jego \u015bmierci – jest wi\u0119c to czynno\u015b\u0107 dokonana za \u017cycia spadkodawcy, ale wywieraj\u0105ca skutek w przysz\u0142o\u015bci, gdy dojdzie do \u015bmierci osoby tworz\u0105cej testament. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spadkodawca sporz\u0105dzaj\u0105cy testament nie jest w \u017caden spos\u00f3b zobowi\u0105zany tre\u015bci\u0105 testamentu, tak d\u0142ugo jak \u017cyje. Testament stanowi jednostronn\u0105 czynno\u015b\u0107 prawn\u0105 i mo\u017ce by\u0107 dowolnie zmieniany lub odwo\u0142ywany a\u017c do chwili \u015bmierci. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kto i kiedy mo\u017ce sporz\u0105dzi\u0107 testament?<\/h2>\n\n\n\n

Do sporz\u0105dzenia testamentu konieczna b\u0119dzie tzw. zdolno\u015b\u0107 testowania<\/strong>. Poj\u0119cie mo\u017ce brzmie\u0107 do\u015b\u0107 enigmatycznie, jednak w praktyce sprowadza si\u0119 do bycia osob\u0105 pe\u0142noletni\u0105, kt\u00f3ra ma pe\u0142n\u0105 zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych.<\/strong> W dodatku osoba sporz\u0105dzaj\u0105ca testament w momencie tworzenia testamentu musi by\u0107 \u015bwiadoma, a wi\u0119c nie mog\u0105 zachodzi\u0107 okoliczno\u015bci wy\u0142\u0105czaj\u0105ce \u015bwiadome lub swobodne podj\u0119cie decyzji. Obok tych okoliczno\u015bci pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce testament nie b\u0119dzie uznawany za wa\u017cny, je\u015bli zosta\u0142 sporz\u0105dzony pod wp\u0142ywem gro\u017aby lub b\u0142\u0119du (o ile okoliczno\u015b\u0107 ta mia\u0142aby wp\u0142yw na sporz\u0105dzenie testamentu o tej, a nie innej tre\u015bci).<\/p>\n\n\n\n

Testament mo\u017ce sporz\u0105dzi\u0107 tylko jedna osoba<\/strong>. Jest to o tyle istotne, \u017ce w polskim prawie nie funkcjonuje instytucja wsp\u00f3lnego testamentu. Nic nie stoi oczywi\u015bcie na przeszkodzie aby np. para ma\u0142\u017conk\u00f3w sporz\u0105dzi\u0142a w tym samym czasie dwa indywidualne testamenty rozporz\u0105dzaj\u0105ce ich maj\u0105tkiem – niemniej jednak nadal w tym przypadku mowa jest o jednym testamencie ka\u017cdej z os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n

Czy mo\u017cna zmienia\u0107 tre\u015b\u0107 testamentu?<\/h2>\n\n\n\n

Dop\u00f3ki osoba sporz\u0105dzaj\u0105ca testament \u017cyje, tak d\u0142ugo mo\u017ce dowolnie zmieni\u0107 sw\u00f3j testament.<\/strong> Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c odwo\u0142anie testamentu, co spowoduje, i\u017c w wypadku \u015bmierci tej osoby, dziedziczenie odb\u0119dzie si\u0119 na regu\u0142ach ustawowych. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce trzeba zada\u0107 sobie wa\u017cne pytanie – co je\u015bli kto\u015b pozostawia po sobie wi\u0119cej ni\u017c jeden testament?<\/strong> Prawo dopuszcza mo\u017cliwo\u015b\u0107 napisania dowolnej ilo\u015bci testament\u00f3w. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nic nie stoi na przeszkodzie, aby testator napisa\u0142 po jednym testamencie dla ka\u017cdego ze sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tku, jaki posiada. Ka\u017cdy z nast\u0119puj\u0105cych po sobie testament\u00f3w b\u0119dzie wa\u017cny, o ile z tre\u015bci nie b\u0119dzie wynika\u0142o odwo\u0142anie poprzedniego. Je\u017celi nowszy testament rozrz\u0105dzi elementem maj\u0105tku, kt\u00f3ry by\u0142 ju\u017c przedmiotem wcze\u015bniejszego testamentu, to za wi\u0105\u017c\u0105ce uwa\u017ca si\u0119 najnowsze rozrz\u0105dzenie testamentowe.<\/p>\n\n\n\n

Formy testamentu<\/h2>\n\n\n\n

Kodeks Cywilny przewiduje dwie kategorie testament\u00f3w, jakie mo\u017cna sporz\u0105dzi\u0107 w prawie polskim. Nale\u017c\u0105 do nich testamenty zwyk\u0142e oraz testamenty szczeg\u00f3lne<\/strong>. Jak sama nazwa wskazuje – testamenty zwyk\u0142e wiod\u0105 prym, je\u015bli idzie o praktyk\u0119 prawa spadkowego, poniewa\u017c co do zasady w normalnych okoliczno\u015bciach nie jest mo\u017cliwe sporz\u0105dzenie testament\u00f3w szczeg\u00f3lnych zamiast tych zwyk\u0142ych. <\/p>\n\n\n\n

Testamenty zwyk\u0142e:<\/h4>\n\n\n\n

Testament sporz\u0105dzony w\u0142asnor\u0119cznie (holograficzny)<\/strong> – ustanowiony na mocy art. 949 KC<\/strong>, spadkodawca mo\u017ce sporz\u0105dzi\u0107 testament w ten spos\u00f3b, \u017ce napisze go w ca\u0142o\u015bci pismem r\u0119cznym, podpisze i opatrzy dat\u0105. Brak daty nie wywo\u0142a jednak automatycznie niewa\u017cno\u015bci takiego testamentu, je\u015bli tylko brak daty nie poci\u0105ga za sob\u0105 niewa\u017cno\u015bci testamentu w\u0142asnor\u0119cznego, je\u017celi nie wywo\u0142uje w\u0105tpliwo\u015bci co do zdolno\u015bci spadkodawcy do sporz\u0105dzenia testamentu, co do tre\u015bci testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Testament sporz\u0105dzony w formie aktu notarialnego <\/strong>– ustanowiony na mocy art. 950 KC<\/strong>, testament taki odbywa si\u0119 poprzez stworzenie aktu notarialnego, kt\u00f3ry b\u0119dzie testamentem. Czynno\u015b\u0107 ta odbywa si\u0119 u notariusza. Sporz\u0105dzenie takiego testamentu jest gwarancj\u0105 prawid\u0142owo\u015bci jego zapis\u00f3w, poniewa\u017c odbywa si\u0119 przed osob\u0105 posiadaj\u0105c\u0105 wysokie kompetencje zawodowe.<\/p>\n\n\n\n

Testament urz\u0119dowy (alograficzny)<\/strong> – ustanowiony na mocy art. 951 KC<\/strong>, spadkodawca mo\u017ce sporz\u0105dzi\u0107 testament tak\u017ce w ten spos\u00f3b, \u017ce w obecno\u015bci dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w o\u015bwiadczy swoj\u0105 ostatni\u0105 wol\u0119 ustnie wobec w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urz\u0119du stanu cywilnego.<\/p>\n\n\n\n

Testamenty szczeg\u00f3lne:<\/h4>\n\n\n\n

Testament ustny <\/strong>– ustanowiony na mocy art. 952 KC<\/strong>, je\u017celi istnieje obawa rych\u0142ej \u015bmierci spadkodawcy albo je\u017celi wskutek szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bci zachowanie zwyk\u0142ej formy testamentu jest niemo\u017cliwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca mo\u017ce o\u015bwiadczy\u0107 ostatni\u0105 wol\u0119 ustnie przy jednoczesnej obecno\u015bci co najmniej trzech \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Testament podr\u00f3\u017cny <\/strong>– ustanowiony na mocy art. 953 KC<\/strong>, podczas podr\u00f3\u017cy na polskim statku morskim lub powietrznym mo\u017cna sporz\u0105dzi\u0107 testament przed dow\u00f3dc\u0105 statku lub jego zast\u0119pc\u0105 w ten spos\u00f3b, \u017ce spadkodawca o\u015bwiadcza sw\u0105 wol\u0119 dow\u00f3dcy statku lub jego zast\u0119pcy w obecno\u015bci dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w; dow\u00f3dca statku lub jego zast\u0119pca spisuje wol\u0119 spadkodawcy, podaj\u0105c dat\u0119 jej spisania, i pismo to w obecno\u015bci \u015bwiadk\u00f3w odczytuje spadkodawcy, po czym pismo podpisuj\u0105 spadkodawca, \u015bwiadkowie oraz dow\u00f3dca statku lub jego zast\u0119pca. Je\u017celi spadkodawca nie mo\u017ce podpisa\u0107 pisma, nale\u017cy w pi\u015bmie poda\u0107 przyczyn\u0119 braku podpisu spadkodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Testament wojskowy <\/strong>– ustanowiony na mocy art. 954 KC<\/strong>, jednak\u017ce szczeg\u00f3\u0142owo form\u0119 okre\u015bla rozporz\u0105dzenie Ministra Obrony Narodowej. Niniejsza forma nie jest jednak podstaw\u0105 dzisiejszego artyku\u0142u. <\/p>\n\n\n\n

Przy testamentach szczeg\u00f3lnych nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na regulacj\u0119 wskazan\u0105 w artykule 955:<\/p>\n\n\n\n

Testament szczeg\u00f3lny traci moc z up\u0142ywem sze\u015bciu miesi\u0119cy od ustania okoliczno\u015bci, kt\u00f3re uzasadnia\u0142y niezachowanie formy testamentu zwyk\u0142ego, chyba \u017ce spadkodawca zmar\u0142 przed up\u0142ywem tego terminu. Bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas, w ci\u0105gu kt\u00f3rego spadkodawca nie ma mo\u017cno\u015bci sporz\u0105dzenia testamentu zwyk\u0142ego.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Podstawa prawna:<\/h4>\n\n\n\n